Migratiecrisis: een open mening. (Marc Vercoutere © 24 december 2017)
De onomkeerbare migratie.
Voor wie nog steeds de hoop koestert de toestroom aan migranten te kunnen keren, is aan de geopolitieke, economische en ecologische realiteit van de 21ste eeuw voorbij gegaan.
De wereld is in oorlog. Tot op heden kleinschalige conflicten in verhouding met de wereldoorlogen, maar allen samen geteld een wereldomvattend conflict. Nagenoeg elk land is op één of andere manier betrokken in deze diversiteit van oorlogen. Of rechtstreeks, of via allerhande internationale missies. Het gaat hier niet om het grote gelijk, maar om het feit als dusdanig. Voor de bewoners van de conflictlanden maken de oorzaken niet zoveel uit. Vluchten is de boodschap. De meesten geraken niet ver, bij gebrek aan middelen. Wie wel beperkte middelen heeft kan verder vluchten. Naar die gebieden die vooral in de hoofden het paradijs op aarde zijn. Zolang deze gediversifieerde oorlog woedt zullen er massaal mensen op de vlucht zijn.
De middelen zijn ongelijk verdeeld. Diverse landen kampen met een totaal onderontwikkelde economie. Het is eigen aan het menselijk bestaan om steeds op zoek te gaan naar een beter leven. Voor zichzelf, voor de kinderen en familie, voor de grotere groep. Deze groep wordt bestempeld als “economische vluchtelingen”. Een belangrijke kwalificatie want daardoor hebben ze geen rechten die voortvloeien uit de conventie van Genève. Toch hebben deze mensen het recht op deze zoektocht naar een beter leven. De consequenties in het land van aankomst zijn ook altijd beter dan het leven wat ze tot dan toe hebben gehad. “Economische vluchtelingen” is trouwens een containerbegrip dat door lokale politici in de landen van aankomst maar al te graag gebruikt wordt. Het rechtvaardigt in de ogen van het kiespubliek de harde lijn om mensen zonder veel problemen terug te sturen.
Een belangrijke, zo niet de grootste groep, van deze economische vluchtelingen zijn echter “sociaal economische vluchtelingen. Roma zijn daar een goed voorbeeld van, maar ook veel andere groepen behoren daartoe. Het gaat om een groep die in het land van herkomst zelfs geen toegang heeft tot de schaarse middelen. Door discriminatie, nationalistische tendensen, racisme, machtsmonopolies door meerderheid of soms minderheidsgroepen, etc. … Deze groep catalogeren onder louter economische vluchtelingen onderkent hun problematiek. De weigering deze groep als een aparte groep te beschouwen verhindert structurele oplossingen en doet de massale migratiestroom alleen maar toenemen.
Een derde groep: de ecologische vluchtelingen. Deze groep bestaat al even maar werd tot op heden verwart met de vorige groep. Nieuw Zeeland is het eerste land dat officieel deze groep erkent als een aparte categorie. Door de opwarming van de aarde en door de daar mee gepaard gaande ecologische rampen zal deze groep in de nabije toekomst een massale groei kennen. Men is dus maar beter voorbereid. Nu is er één zaak waar het beleid wereldwijd niet goed in is, en dat is preventief de zaken aanpakken.
Het is duidelijk dat de 21ste eeuw de geschiedenis zal ingaan als een periode met massale bevolkingsstromen. De wereld is in beweging en niet te stoppen. Deze situatie brengt uiteraard gigantische spanningen met zich mee. Niet in het minst in de landen van aankomst. Mensen voelen zich bedreigd door de veranderingen, door de impact van nieuwe culturen, de botsing van aloude waarden en normen. Toch zal er gezocht moeten worden naar oplossingen om vredevol te kunnen samenleven in een superdiverse samenleving. Een samenleving waar de autochtone bevolkingsgroepen soms dreigen te evolueren naar de grootste minderheidsgroep. Dit is nu al merkbaar in sommige grote Europese steden.
Werken aan een oplossing: het pijnlijke debat.
Dit is geen debat voor open of gesloten grenzen. De discussies op sociale media monden meestal uit in een ultra scherpe stellingenoorlog, waarbij agressieve en boven toogpraat verheven opinies elke gezonde discussie in de kiem smoren. Waar de ene groep kiest voor nogal drastische terugstuurpolitiek, al dan niet met geweld en met de nodige racistische scheldwoorden gekruid, gaat de andere groep voorbij aan de draagkracht van de samenlevingen door een blinde open grenzenpolitiek voor te staan. Beide kanten stralen een onmiskenbare haat uit die niet zelden uitmondt in scheldpartijen of arrogante positionering waarbij elke nuance verdwijnt. NEEN. Op deze wijze dient het debat niet gevoerd te worden. Er is dringend nood aan een beschaafd, integer en diepgaand debat waarbij voor en tegenstand vanuit wederzijds respect elkaars standpunten overweegt. Laat dit mijn kerstwens zijn. Alvast een voorzet.
Net zoals de migratie een wereldomvattend fenomeen is, zal de uiteindelijke oplossing ook wereldomvattend moeten zijn. Het kleine Vlaanderen, met een bevolking, nauwelijks groter of gelijk aan die van een middelgrote stad kan nooit alleen een oplossing bieden. Elke politieke actie of beslissing in Vlaanderen kan enkel zover reiken als de eigen achtertuin of het eigen kiespubliek, maar zal nooit een structurele oplossing bieden.
Er zijn tal van internationale organisaties die een verpletterende rol spelen in het hele verhaal: VN, Navo, EU, WHO, OESO, Wereldbank, IMF, Arabische Liga, OPEC, Afrikaanse Unie, en nog vele andere. Het is één voor twaalf wat hun verantwoordelijkheid betreft. Er is nood aan structurele maatregelen die zowel de draagkracht van ontvangende landen in evenwicht brengen als maatregelen die werken aan de oorzaken van migratie. Enkele voorstellen voor een open debat.
- Opvangkampen in de nabijheid van de conflicthaarden.
Deze opvang of vluchtelingenkampen zijn perfect realiseerbaar. Ze moeten afgedwongen worden ter plaatse waarbij de financiële draaglast kan verdeeld worden naar draagkracht van de leden van de internationale organisaties. Belangrijk element: deze kampen moeten beheerd en bestuurd worden door de internationale organisaties zelf. Geld geven aan de landen van oorsprong (bijvoorbeeld Libië, Turkije, Syrië, … ) is zinloos en ronduit in veel gevallen gevaarlijk. Dit kan leiden tot oneigenlijk gebruik van de gelden, gebrek aan voldoen aan internationale regels, tot zelfs criminaliteit in de vorm van slavernij of mensensmokkel.
- Spreiding precaire vluchtelingengroepen.
Een billijke en evenwichtige spreiding van een deel van de (meest precaire) vluchtelingen over de economisch sterkere staten. Belangrijk element: zekere afdwingbaarheid. Dan kunnen lande zoals Polen, Hongarije, e.a. niet langer hun verantwoordelijkheid afschuiven op basis van nationalistische ideeën.
- Strijd voor structurele oplossingen die aan de basis van vluchten liggen.
- Economische ondersteuning van landen in nood: Structureel en onder toezicht van de internationale organisaties. Het kan niet zijn dat miljarden dollars “uit gewetensnood” gedoneerd worden waarbij de helft in de zakken terecht komt van potentaten of nationale elites van het moment. Zolang ontwikkelingshulp gelijk staat met “Mobutu toestanden” zal er structureel niets veranderen.
- Wereldwijd aan banden leggen van wapenleveringen aan conflict gebieden. Desnoods met vredesmachten bepaalde landen volledig ontwapenen. En dat betekent dan ook: alle groepen binnen een land, zowel de reguliere strijdmachten als de verzetsgroepen annex terroristische organisaties. Dit mag dan al utopisch klinken, met een wereldwijde samenwerking moet dit perfect mogelijk zijn. De wapens komen niet zo maar uit de lucht gevallen. Ze worden altijd wel door iemand geleverd.
- Strakke controle op de financiële wereldwijde geldstromen. Zonder centen geen oorlogvoering. Verantwoordelijken duiden en vervolgen. In een over gedigitaliseerde wereld is het perfect mogelijk die geldstromen te volgen.
- Afschaffing van Veto rechten bij internationale organisaties. Deze Veto rechten verhinderen constant daadkrachtige maatregelen uit eigen nationaal belang.
- Afdwingbaarheid van VN resoluties. Het kan niet langer zijn dat bepaalde landen VN resoluties straffeloos naast zich neer kunnen leggen terwijl andere zwakkere landen zwaar afgestraft worden, tot militaire interventies toe, terwijl andere eerder beloond worden via allerhande subsidiekanalen.
- Consequente afdwingbaarheid van de universele rechten van de mens. Met loskoppeling van allerhande geopolitieke en economische belangen. Simplistisch gezegd: “Een vrouw is een vrouw. Het maakt niet uit waar zij woont. Ze heeft universeel dezelfde gelijke rechten als een man”.
- Drastische ecologische maatregelen. De natuur zal altijd overleven. Indien nodig zal die natuur de mens wel uitzuiveren. Wil men in de toekomst verhinderen dat minstens een miljard ecologische vluchtelingen op de tocht gaan dan zal men gisteren, eerder dan nu, drastische maatregelen moeten nemen. Het besef moet er komen dat elke investering van één miljard dollar in een betere ecologische wereld een besparing van minstens vijf miljard voor de toekomstige generaties is.
Conclusie: de klok tikt. De instrumenten (internationale organisaties) zijn er. Laat ze eindelijk eens hun werk doen. Als gewone sterveling moeten we niet ondergaan. Alle creatieve ideeën komen voort van enkelingen of kleine groepen die vooruit durven denken. Als Nieuw Zeeland ecologische vluchtelingen erkent kan dat een aanzet zijn tot structurele verandering. Daarom ook een oproep:
Naar de naties: durf vernieuwde, revolutionaire politiek te voeren. Met vallen en opstaan. Wie nooit valt heeft nooit gelopen
Naar de mens in ons: voer het debat. Genereer ideeën en oplossingen. Deel ze met elkaar. Laat ze een eigen leven leiden. Respectvol. Met openheid voor diversiteit en andersdenkenden.
Marc Vercoutere © 24 december 2017 – vredevolle kerst
marcvercoutere 