marcvercoutere

Ik sta op mijn balkon.

Een zandkorrel op deze planeet. Neem een vliegtuig en kijk naar mij. Je ziet mij niet. Hoe hoger je vliegt hoe kleiner ik wordt. Een stofdeel op deze planeet.

We gaan even verder. Je vliegt naar Mars. In de verte een kleine bol die aarde heet. Vol met stofdeeltjes die denken belangrijk te zijn.

We vliegen verder door het heelal. De Melkweg. Bezaaid met stofdeeltjes die lijken planeten en sterren te zijn. Het unicum aarde verdwijnt in de massa van stofdeeltjes.

En dan ga je nog verder. We doorkruisen het resultaat van de big bang. Een hoop van miljarden stofdeeltjes die zonnestelsels blijken te zijn.

En daar stopt de kennis.

Wie weet zijn er miljarden big bangs geweest. Zo ver zijn we nog niet gekomen.

Maar een ding is zeker. De mensheid is een verwaarloosbaar onderdeel van een groter geheel.

Dit is geen depressie maar eerder een besef van realiteit.

Als de aarde naar de verdoemenis gaat zal dit onopgemerkt blijven.

Stofdeeltjes die verdwijnen laten geen sporen na.

Who cares, behalve het stof dat deze planeet beheerst. Stof dat geeneens er in slaagt om samen stof te zijn.

Is er nog iets onnozeler dan stof dat zichzelf degenereert tot klassen van stof en pretenties van beter stof te willen zijn.

Als het ooit hard genoeg waait, dan zal alle stof vergaan in een wervel van  wetenschappelijk geordende anarchie.

Om dat te begrijpen, daar heb je geen kat voor nodig, laat staan een mens.

Een mens? Wat is dat trouwens in deze complexiteit,

(Marc Vercoutere 9/5/2020)

“Meer mensen zien, de winkels open en telefoontjes van contactopspoorders: wat verandert er de komende dagen precies?”

Dat las ik daarnet. Met de prangende vraag “wat verandert er de komende dagen”. Aan de maatregelen tegen Covid-19 veel. We mogen weer naar de winkel en sociaal clusteren. Tot daar het goede nieuws.

Tegelijk hoor je experten onafhankelijk van elkaar samen met mij “hun hart vasthouden” en wordt er nu al een tweede veel zwaardere Corona golf voorspeld. Dat laatste vooral door de top experten.

Graag had ik dus de initiële vraag anders geformuleerd. “Wat gebeurt er de komende dagen precies?” Of “Waar gaan die komende dagen ons uiteindelijk heenleiden?”

Het wordt zo graag benadrukt door politici: “wij hebben vertrouwen in de burgers. Dank zij de burgers staan we waar we nu staan.” Voor het gemak wordt vergeten dat vooral de dreiging met zware boetes mensen aan het nadenken zette. Ik heb het hier over de collectiviteit en dus niet over individuelen die tegen de stroom in zich zo nauwgezet mogelijk aan de regels houden.

Elke versoepeling leidt immers tot al dan niet doelbewuste verkeerde interpretaties. Enkele voorbeelden.

• We mogen met vier een bubbel maken. Leuk, ware het niet dat dit al met de voeten werd getreden voor sociaal contact weer mogelijk was. Als één uit de bubbel ook met de buurvrouw bubbelt of met andere familie gaat bubbelen dan spat alles in zeepbellen uit elkaar. Het is wetenschappelijk aantoonbaar dat door al die uiteengespatte zeepbubbels iedere Belg binnen de paar weken onrechtstreeks contact zal hebben gehad met de rest van de Belgen. Weg theorie van de beschermende bubbel.
• De winkels mogen weer open. Er wordt STERK = met nadruk dus op sterk!!! Aangeraden een mondmasker te dragen om naar de winkel te gaan. Deze morgen in de lokale supermarkt liep er één klant rond met een masker. En dat was ikzelf. Misschien is een mondmasker slecht voor het imago, voor de pas geschminkte façade, voor de coiffure, … Ik weet het niet. Maar zonder verplichting en zonder bijhorende boetes zal het er niet snel van komen.

Collectieve burgerzin, waaronder “ik zorg voor de ander, de ander zorgt voor mij”, is iets wat nog niet is doorgedrongen.

Beseffen al die zogezegd goede burgers dan niet dat spelen met Covid-19, spelen is met mensenlevens.  Wat moet er gebeuren voor mensen zich realiseren dat de toestand wel stilaan hopeloos kan worden en wel degelijk ernstig. Eén persoon heeft het alvast gegrepen: Boris Johnson. Na zijn passage door de ziekte annex ziekenhuisopname is de man blijkbaar tot zinnen gekomen. Nu nog sinistere figuren als Bolsonaro en Trump overtuigen, en misschien gaat het dan iets vlotter met die collectieve burgerzin.

Het individualisme is zo sterk doorgedrongen dat elk vecht voor zijn eigen vierkante meter. Er mag geen winkel opengaan of honderd andere winkels hebben plots allerhande motiverende volzinnen klaar om ook de opening van hun winkel te verdedigen. Het idee: er moet geld binnenkomen want ik heb vaste kosten. Niet het idee: stel, ik doe mijn winkel open? Breng ik daarmee dan mensenlevens in gevaar?”

Uiteraard is de crisis zwaar. Maar daarvoor hebben we de overheid. Er zal een tijdelijke herverdeling van de middelen moeten komen. Bedrijven moeten ondersteund worden. Anders zitten we straks zonder economie. En geen economie is ook geen sociale middelen meer.

Maar toch: de meesten willen de twee. Opnieuw opendoen en dan nog een pak middelen er boven op.

Maar om terug te keren naar het onderwerp van deze escapade door het menselijk denken.

Collectieve burgerzin is onbestaande. We hebben met zijn allen geleerd individualistisch te zijn. Om vooral bezig te zijn met het eigen geluk. De eigen rijkdom. Eventueel uitgebouwd naar de naaste familie en allerbeste vrienden. Voor de rest: individualistische survival. Liever investeren in de laatste IPhone dan nog even verder te doen met het vorig model en een deel van het geld over te maken aan organisaties die schreeuwen om bijstand in deze Corona crisis.

De bubbel maatregel werd eigenlijk ingevoerd om minimaal sociaal contact mogelijk te maken. Momenteel is het uitgegroeid tot een wetenschappelijk wiskundig berekenen hoe we die bubbels gaan vormen. Elk individu voor zich. En elk individu zal zeker uitzonderingen maken op de regel. Niet alleen zijn we met zijn alles zeer slecht in wiskunde, daarnaast vragen we aan de ander om verantwoordelijk te zijn. Mijn “ikke” individualistische uitzondering is namelijk van wereldbelang, die van de ander is moedwil.

Ik zie het donker in. Ik vrees dat de experten op termijn gelijk zullen krijgen. Covid-19 zal nog hard(er) en ongenadig(er) toeslaan.

Het covid-19 virus is namelijk kampioen in collectieve burgerzin. Als één collectief gaan die virussen zich verspreiden onder de individualisten.

Is dit zwartkijkerij? Helemaal niet. Gewoon realisme. De mens is een individualistisch beest dat zijn daden met sprekend gemak kan verantwoorden ondanks de dagelijkse doden. Net zo met de opwarming van de aarde en andere zaken. Maar daar ga ik hier niet over beginnen.

Covid-19 heeft ons even geappelleerd aan onze kwetsbaarheid. Ondertussen is dat al over. Het geramtamtam over de dagelijkse doden gaat er al lang het ene oor in en het andere weer uit. Om het toch misschien een beetje terug in de hoofden te krijgen, enkele simpele vergelijkingen.

Aanslagen 22 maart:  35 doden <-> Aanslagen covid-19 België: 245,17 keer MEER slachtoffers.

Aanslagen Twin Towers: 2977 doden <-> Aanslagen covid-19 VS: 25,85 keer Meer slachtoffers.

Gesneuvelde VS soldaten Vietnam: 58 220 <-> Strijd covid-19 : nu al 18 725 MEER.

Met de rush op toiletpapier kon nog gelachen worden. Met het flagrant negeren of relativeren van de regels om Corona te onderdrukken al heel wat minder. Hoeveel doden moeten er nog vallen vooraleer ons Westers brein en denkpatroon effectief collectief gaat denken. Tot dan vrees ik dat collectieve burgerzin nog heel diep in de diepvries zit.

Tot dan rest er niets anders dan verplichten en boetes. Want wij zij allen schuldig aan alle families die momenteel doden betreuren. Sterkte maar het ‘beste van covid-19’ moet nog komen.

Marc Vercoutere, zaterdag 9/5/2020

Het paternalisme rond het boerkaverbod. (© Marc Vercoutere 29/8/2019)

Met het Nederlandse verbod op het dragen van een Boerka is het thema weer eens hyper actueel.

Zowel op linkse, rechtse of “wat er tussen hoort” media schieten de meningen elkaar af. Zonder dieper na te denken over de betekenis, de draagwijdte of de gevolgen van zowel een verbod als van het “tegen een verbod”. Inhoudelijk wordt niet gecommuniceerd. Een vuurwerk van voorgekauwde clichés daarentegen zijn in opbod.

In de eerste plaats is er de vrijheid van expressie. Geen enkel argument kan een verbod op het dragen van een Boerka op dit vlak ten volle verdedigen. Net zo bij de voorstanders van een boerka, die met halve rechtstermen het verbod proberen onderuit te halen.

Heeft een vrouw het recht een boerka te dragen?

Ja, wanneer zij wil, uit overtuiging dat ze enkel zo haar geloof kan belijden, dan heeft zij het recht een boerka te dragen. Onvoorwaardelijk. Uit vrije wil.

Heeft een vrouw het recht in het openbaar een Boerka te dragen?

Daar liggen de zaken iets moeilijker. Er zijn maatschappelijke regels (ook wel wetten genoemd) die bepalen dat in onze cultuur het aangezicht herkenbaar en zichtbaar moet zijn. Op zich niets op tegen. Elke samenleving heeft het recht om op democratische wijze afspraken te maken om het samenleven zo gezellig mogelijk te maken.

Het grote probleem rond de boerkadiscussie ligt eigenlijk bij de helft van de wereldbevolking. Namelijk de mannen die nog steeds menen te moeten bepalen hoe een vrouw zich dient te gedragen. Enkele bedenkingen om mogelijks de boerkadiscussie een andere richting te geven.

Één: het boerkaverbod verhult de falende strijd tegen het mannelijk religieus fanatisme dat in zowat elke religie diep zit ingebakken. Verschillende religieuze “sektes” (lees fundamentalistische strekkingen) van zowat elke religie bepalen nog steeds hoe een vrouw er gekleed moet bijlopen. Dit fenomeen doet zich zowel voor bij de Islam als bij de vele fundamentalistisch christelijke bewegingen, de joodse traditionele groepen, en andere fanatiek religieuze horden.

Twee: het boerkaverbod is slechts één “verwaarloosbaar?” element uit een fractie(s) van een religie. Die fractie heeft wel andere ideeën die heel wat schadelijker zijn voor onze samenleving, dan een in doeken gehulde vrouw. Het onvermogen om deze fractie(s) aan te pakken leidt voortdurend tot meer dan idiote verboden die slechts tot doel hebben één of andere politieke achterban van eigen bodem te sussen. Ondertussen boeren  de achterliggende ideologieën ongehinderd voort.

Drie: laat het aan de vrouwen over om te beslissen of het al dan niet dragen van een boerka wenselijk is. Democratisch en door alle intermenselijke lijnen van onze samenleving heen. De vrouwelijke helft van de wereldbevolking is heus wel wijs genoeg om zelf te beslissen. Maak daarom een verbod op paternalisme, zowel in politiek als religie. Dit zou een strijdpunt moeten zijn. Niet de eenzame in doeken gehulde vrouw die rondwaart in onze steden.

Vier: hoog tijd om de mannen in onze westerse samenleving her op te voeden. De mannen van zowat elke religie of politieke gezindte. Eén van de basiswaarden van de samenleving en van de universele rechten van de mens is gelijkheid man en vrouw. Is dit nu net één van de waarden die in elke cultuur, religie, politieke strekking, gemeenschap, dorp of stad wordt overtreden. Als een gewoonte. Een overtreding als normaliteit. Paternalisme is er zo hard ingebakken alsof het (misschien is het wel) een restant is, dat ontsnapt is aan onze menselijke evolutie.

Het “What’s that” App syndroom. (Marc Vercoutere 4 aug  2019)©

Het is weer ochtend. De verlengde stilte van de nacht leeft nog even door in de slaperige hoofden van de huisbewoners. De communicatie komt op gang. In stilte. Tokkelende vingers die zoeken naar de gemiste berichten van lang avond sms-ers, nachtelijke what’s appers en instagrammers.

Voor de dag begint. Je wil toch wel mee zijn.

Het is een fenomeen. In stilte wordt in het wakker worden meer gecommuniceerd dan er de gehele dag nog zal gesproken worden.

Waar is de tijd dat er op iedere hoek van de straat een telefooncel stond. Of een telefoontoestel in de hoek van een of andere ruimte, dat steeds weer deed opschrikken door een verschrikkelijk mechanisch gerinkel.

Begot!!! Hoe communiceerden we dan. Hopeloos vergeten door het komen en gaan van steeds weer nieuwe vormen van communicatie. Geen instant berichtgeving. Het kon dagen duren voor je iets hoorde van je lief. En dan nog. Wanneer de telefoon onverwachts begon te rinkelen … Alles Goed? Er is toch niets?

Nog eerder was er de brief. Waarmee je in je beste stijlvermogen kon proberen zoveel mogelijk nieuws over te brengen op een A4-tje. En dan maar wachten op respons. Dagen, soms weken of ook wel eens maanden.

Het is opmerkelijk. De dag van vandaag krijgt een mens op één dag meer communicatie impulsen dan een middeleeuwer in zijn ganse aardse bestaan. We zullen en moeten alles weten. Niet straks! Maar nu! Instant messages. Massaal berichten over alles en nog wat. Berichten om te koesteren maar nog veel meer om te deleten.

Wie leest bij de eerste koffie nu nog de gazet? Waar wordt er in de ochtend nog gebekvecht om dit of dat deel van de krant? Het nieuwe ritueel van tokkelende vingers heeft oude gewoontes verdrongen. De dag begint ermee en zal er ook mee eindigen.

Soms vraag ik me af waar al die berichten rond vliegen. Draadloze communicatie. Bliksemsnel door de lucht flitsend van toestel naar toestel. Of soms naar duizenden toestellen tegelijk. Stel je eens voor! Al die berichten op papier. Elke postbode met zijn vrachtwagen op pad om tonnen berichten uit te kieperen in reuze brievenbussen. Sneller dan het licht. Op ieder moment van de dag. Elke milliseconde.

Terwijl ik dit hier neertik heb ik weeral wat gemist. Hoeveel berichten uit de wereld zijn tijdens dit schrijven voorbij geflitst. En heb ik iets belangrijk gemist? Is er iets onmisbaar aan me voorbij gegaan?

Het kan nog gekker. Over enkele ogenblijken flitst dit schrijven door de lucht. Naar wie het toevallig leest. Als duizenden flessen in de oceaan, waarvan enkele zullen worden opgevist. En dan nog. Wie leest dit bericht? Wie deleet?

Ook dit bericht zit gevangen in het “What’s that” App syndroom

Auteur: Marc Vercoutere 10/1/2019

Waarom Dries Van Langenhove niet in het parlement thuishoort!!!

• Kiezersbedrog op hoog niveau.

Dat Dries Van Langenhove aan de lopende band leugens verkoopt zal ondertussen voor ernstige mensen wel al duidelijk zijn.

• Beweert niet te weten dat hij in staat van (gelijkgestelde) beschuldiging is gesteld maar heeft wel al zijn dossier opgevraagd, wat geweigerd is gezien de stand van zaken in het dossier.
• Hij beweert niets af te weten van racistische berichten op facebook en andere kanalen terwijl hij de hoofdverantwoordelijke, de “grote leider” is van Schild en Vrienden. Het is onmogelijk dat hij niet op de hoogte was en kon dus heel eenvoudig bepaalde berichten laten verwijderen, leden bannen of tot de orde roepen. Dat heeft hij niet gedaan. In tegendeel: hij heeft zelf dergelijke berichten gepost.
• Hij beweert niets af te weten van de vraag naar financiële ondersteuning, terwijl afdrukken van publicaties het tegendeel aantonen.

Dit zijn slechts enkel voorbeelden van leugens. Hij had ondertussen al behoorlijk wat tijd om bepaalde zaken recht te zetten. Bepaalde pagina’s op sociale media zijn dan wel verdwenen, maar dit gebeurde doelbewust om beschuldigingen af te wenden en te ontkennen.

https://www.hln.be/nieuws/binnenland/parket-bevestigt-inverdenkingstelling-dries-van-langenhove-die-zelfs-al-inzage-vroeg-in-strafdossier~a728a981/?fbclid=IwAR1fWA38X-S9QrPbKzXlCdA7jJwl_8X0JxxBMkNP6hxM0N18p5vOXAakIFI

• Misbruik van politieke onschendbaarheid

De wetgever heeft politieke parlementaire onschendbaarheid niet in het leven geroepen voor lieden die op voorhand aankondigen er nood aan te zullen hebben. Lees: die op voorhand dus beweren strafbare feiten te zullen stellen. Of feiten te zullen plegen die voorwerp kunnen worden van gerechtelijk onderzoek. De onschendbaarheid naar de geest van de wet is er gekomen om te verhinderen dat verkozen politici om de haverklap zouden moeten opdraven om zich te verdedigen tegen valse beschuldigingen.

• Misbruik van de democratie

Dries Van Langenhove heeft op verschillende manieren te kennen dat hij zijn rol als parlementair zal misbruiken om de democratische instellingen te ondermijnen.

• Met Schild en Vrienden is dat reeds gebeurd. Leden van Schild en Vrienden die verkozen waren in de Vlaamse jeugdraad hadden de opdracht diezelfde jeugdraad te saboteren. Dit is een regelrechte aanval op de democratische instellingen. Doel: de democratische instellingen van binnen uit ondermijnen.
• Hij zegt ook expliciet dat hij een gloeiende hekel heeft aan particratie. Toch plaats hij zich als lijsttrekker bovenaan de verkiezingslijst van een partij. Als onafhankelijke, met de bedoeling verkozen te geraken en nadien zijn eigen agenda uit te voeren. Het is onduidelijk wat zijn agenda is, maar in het verleden is gebleken dat die zal bestaan uit acties die de partijpolitiek kunnen schaden. Het partijpolitiek systeem heeft zijn imperfecties maar is een onlosmakelijk onderdeel van het democratisch systeem.
• Bovendien horen politici die als enig doel hebben de Belgische staat omver te werpen, niet thuis in een federaal parlement. Er zijn onmiskenbaar heel wat zaken voor verbetering vatbaar in ons federaal systeem. Grondwetswijzigingen moeten echter via de wettelijk voorziene weg gebeuren en niet via ondermijning van het staatsbestel. Een parlementair zweert bij aantreden de wet te zullen naleven. Dries Van Langenhove geeft echter te kennen dat hij alles in het werk zal stellen om dat niet te doen. In samenwerking met het Vlaams Belang hoopt hij eer Forza Flandria te creeren die wars van elke grondwettelijkheid de Belgische staat kan omver werpen, zonder enige wettelijke basis dus.

• Afbraak van de onafhankelijke media.

In een democratisch systeem zijn de media onafhankelijk van de politieke partijen. Wat niet betekent dat media geen kleur hebben of bekennen. Maar dit gebeurt in alle journalistieke vrijheid. Dit betekent echter niet dat de media niet objectief verslag uitbrengen van gebeurtenissen. Hoogstens is er een verschil in invalshoek. Dries Van Langenhove Breekt echter voortdurend de media af en omschrijft ze als leugenpers, een woord dat momenteel permanent gebruikt wordt door rechts. De media zijn één van de belangrijkste bewakers van de democratie. Bijgevolg is de permanente aanval op de media onmiskenbaar bedoeld om de media in discredit te brengen. Dat dit een gevaar betekent voor het voortbestaan van ons democratisch bestel hoeft geen uitleg.

Bovendien plant Dries Van Langenhove een eigen media kanaal. Dit past in de strategie om de democratie te ondermijnen. Eerst alle gevestigde media ondermijnen om nadien met een eigen sterk gekleurde versie op de markt te komen en zo het politiek bewustzijn bij de kiezers om te buigen in louter eigen voordeel. Los van enige democratische controle een kanaal creëren waar fake news kan floreren al zijnde het enige ware nieuws. Een parlementair moet zich afzijdig houden van de organisatie van de media. Je kan niet tegelijk aan politiek doen en zelf verslag uitbrengen over die zelfde politiek. Dit is een flagrante schending van de scheiding der machten zo als ze in een ware democratie bestaat (los van de officiële grondwettelijke scheiding der machten).

• Permanente aanval op de democratische instellingen

Vervolgend op het vorig wordt justitie voortdurend onder vuur genomen. Dit is een zeer gevaarlijke instelling. Staten waar de justitie in handen komt van de politieke verkozen klasse balanceren vaak op de rand van dictatuur, wat nu al zichtbaar is in Turkije en in zekere mate Hongarije. Een parlementair legt een eed af de instellingen te respecteren. Wie op voorhand deze instellingen aanvalt hoort niet huis in een parlement.

• Schade aan de Vlaamse Beweging

Zelf ben ik niet nationalistisch ingesteld maar kan respect opbrengen voor mensen die wel strijden voor meer Vlaamse bevoegdheden. Door zich op te werpen als vertegenwoordiger van de Vlaamse Beweging brengt hij onherstelbare schade toe aan die beweging. Voor de zoveelste keer geeft de Vlaamse beweging haar tegenstander voeding om van te smullen.

Marc Vercoutere

10/1/2019

De verlichting: de grootste elitaire leugen uit de moderne geschiedenis!©

(Opgedragen aan de helden van de diverse sociale bewegingen. Zij zijn de enigen die “verlichting” tot ons hebben gebracht.)

Er gaat geen dag voorbij zonder dat er verwezen wordt naar “de verlichting”. In zowat elk debat rond identiteit, racisme, nationalisme, diversiteit, en andere onderwerpen wordt verlichting opgeworpen als het goddelijke woord, als de basis van alle dingen. Niets is minder waar. Het belang en de gevolgen van de verlichting zijn schromelijk overdreven. Meer zelfs: een elitaire leugen die alle andere fabels in het niet doet zinken. Het huidige westerse samenlevingsmodel is niet het resultaat van de verlichting. Maar het resultaat van verschillende maatschappelijke gebeurtenissen en stromingen die de loop van de maatschappelijke en sociale geschiedenis hebben veranderd.

De verlichting was een cultureel filosofische en intellectuele stroming die opgang maakte in de 18de eeuw. De rede werd boven de dogmatische principes van onder meer de kerk geplaatst. Voor de wetenschap braken gouden tijden aan. Het belang van de verlichting op zich mag niet onderschat worden. Er volgden belangrijke veranderingen. De westerse wereld zou nooit meer hetzelfde zijn. Een belangrijk element was uiteraard de inperking van religie op diverse maatschappelijke vlakken. Religie was altijd al een belangrijke remmingsfactor geweest. Met de verlichting werden een aantal ketenen losgegooid.

Aan de andere kant mag men de dankbaarheid aan de verlichting niet overdrijven. De verlichting was vooral een elitair verhaal. De kerk en de daarmee verbonden koningshuizen en adel moesten een belangrijk deel van hun macht en rijkdom afstaan aan de nieuwe elitaire klasse. Voor de massa gewone mensen veranderde er nauwelijks iets. Enkele voorbeelden uit de geschiedenis:

De Franse revolutie (1789-1799) bracht belangrijke veranderingen met zich mee. Het absolutisme, de monarchie, en de almacht van de kerk werden op de schop gezet. De civiele maatschappij maakte zijn opgang. Zoals het wel vaker gaat met revoluties, werd de revolutie gesteund door opstanden van het volk. Het volk fungeerde als kanonnenvlees en had achteraf weinig voordeel van de zegeningen van de revolutie.  De principes “liberté, égalité en fraternité” (vrijheid, gelijkheid en broederschap) kwamen vooral de elite ten goede. Het volk werd enkel ten gepaste tijde met de principes vereenzelvigd om de macht van de nieuwe elite te ondersteunen, zonder ook maar de minste vruchten te kunnen plukken van deze belangrijke politieke en maatschappelijke verandering. Een van de meest deprimerende voorbeelden daarvan is het nationalisme. Het volk werd meegesleurd in een waanbeeld van “eigen volk” om de oorlogen van de elite mogelijk te maken. Zonder soldaten namelijk geen oorlog…

Broederlijkheid:

Vanaf de verlichting leek de weg open te liggen voor de meest destructieve oorlogen ooit. Met de Napoleontische oorlogen werd het begrip wereldoorlog geboren. De eeuwen die volgden werden gekenmerkt door de meest bloedige internationale oorlogen ooit, met als orgelpunt WO I, die op zijn beurt geboorte gaf aan WO II. Telkens werden nationalistische gedachten in de massa gepompt terwijl de echte redenen tot de kring van de elite behoorden: macht, territorium, grondstoffen, economie, hegemonie, … etc. … Niets nobels dus, maar een spel der machten: geopolitiek, financieel en economisch. Kil en moordzuchtig. Niks broederlijkheid. Althans niet onder de volkeren. Broederlijkheid bij de massa reikte niet verder dan de solidariteit op het slagveld.

Vrijheid:

De elite had zich ontketend van de kerkelijke almacht. Het was de glorie tijd van de salons voor filosofen, wetenschappers en andere denkers. Haast lyrisch werd de vrijheid omschreven, in al zijn vormen. De kunst floreerde. De ene stijlvorm volgde de andere op. Dit terwijl de massa te lande en in de steden vaak van gans hun leven nooit een schilderij te zien kregen (behalve in de kerk en op de werkvloer), laat staan tijd en mogelijkheden kregen om een boek te lezen. De vrijheid van de massa bestond uit niets meer dan de keuze: overleven door in dienst van de elite te zwoegen of creperen.

Gelijkheid:

Aansluitend bij het vorige: gelijkheid bestond in de massale gelijkheid in het niets hebben. Gelijkheid in armoede. De industriële revoluties zwengelden de bestaande ellende alleen maar aan waardoor er een gigantische ongelijkheidskloof ontstond tussen de zeer kleine elite en de verpauperde massa. Een minimale middenklasse werd gedoogd om de lage klassen makkelijker onder de knoet te kunnen houden. En wonder boven wonder: de verlichting had het licht gezien. Religie werd alom gebruikt om de massa onderdrukt te houden. “De Here zal het u lonen”.

Het bovenstaande kan misschien had en algemeen klinken. Daarom enkele frappante vragen (of voorbeelden) die nooit worden gesteld als de verlichting ter sprake komt.

Kolonialisme!!! Hoe kon het toch dat er wereldwijd volkeren onderdrukt werden? Overal waar westerse landen konden geraken werd meteen de ongelijkheid afgekondigd. De autochtone bewoners op de diverse continenten werden gebombardeerd (soms letterlijk) tot de slaven van het westers expansionisme en de economische belangen van de elitaire klasse. Ook hier had de verlichting het licht gezien en werd er een minimale lokale middenklasse gecreëerd om de rest van de massa in bedwang te houden. Niets broederlijkheid, vrijheid of gelijkheid. Wel voor de kolonisatoren onderling. En ook hier werd de kerk dankbaar ingeschakeld als instrument van sociale onderdrukking in naam van God, hemel en aarde.

Slavernij!!! Hoe kon het toch dat de slavernij zo lang stand kon houden? En niet enkel in de Verenigde Staten of bijvoorbeeld Roemenië, e.a. Nagenoeg alle koloniale mogendheden dreven voor een groot stuk op slavernij. Ons eigenste Congolese wingewest was één van de voorbeelden bij uitstek. Zo gortig dat andere staten – die ook niet echt vies waren van onderdrukking – in verzet gingen tegen de Belgische koning Leopold II. Nou ja, in verzet? De jaloezie over de rijke grondstoffen bronnen in Congo zullen wel meegespeeld hebben. Hoe het ook zij: ook hier waren de leuzen van de verlichting heel veraf.

Sociale onderdrukking!!! Pas rond de eeuwwisseling (1900) waren de eerste duidelijke tekenen te zien van de drang naar meer sociale gelijkheid. De verlichting was al bijna anderhalve eeuw oud toen de massa begon te beseffen dat er hen toch iets was ontgaan. De verlichting was immers blijven steken bij de elite. De grote massa leefde in armoede. Slavernij in dienst van de industriële ontwikkeling. Hoe kon het toch dat zovele miljoenen mensen gebruikt werden als industriële slaven. Hoe kon het toch dat kinderarbeid de normaalste zaak leek? Hoe kon het toch dat de gelijkheid van de verlichting zoveel mensen werd ontzegd? Het kapitalistische systeem draaide op volle toeren terwijl slechts een absolute minderheid er beter van werd.

Politieke ongelijkheid!!! De verlichting sprak over gelijkheid. Weg met de almacht van de kerk en de adel. De nieuwe burgerij trad op de voorgrond. De nieuwe elite was er één van economische macht. Het belang van de grootgrondbezitters nam af, alhoewel ze nog steeds fungeerden als machtsfactor op het platteland. De tijd van politieke hervormingen was aangebroken. Er ontstonden politieke partijen die vooral zorgden voor het elitaire eigenbelang en elkaar ondersteunden in de onderdrukking van de massa. Stemrecht was alleen weggelegd voor een kleine minderheid. Gelijkheid binnen de klassen. De elite had de middelen en de macht. De massa mocht verder gelijkheid beleven in armoede en onderdrukking.

De verlichting heeft bijgevolg weinig veranderd voor het merendeel van de mensen. De elite was van gedaante verwisseld. De massa bleef hetzelfde. Op één grote uitzondering na. Door de industriële groei werden steden aantrekkingspolen voor plattelanders die van geen hout pijlen wisten te maken en dan maar hun heil gingen zoeken in de steden. De industrie schreeuwde om slaven. In de drang naar overleven trokken massaal veel plattelanders naar de steden. Om op te gaan in de gelijkheid van het proletariaat: armoede en ellende, slavernij op zijn best. De explosie van de steden zorgde bij wijlen voor een zuivering binnen de massa via allerlei epidemieën. De oorlogen deden de rest. Elke oorlog heeft de elite rijker gemaakt. Voor de massa was er enkel “heldendom”. Sneuvelen voor het vaderland. Een artificiële psychologische constructie. Dat zien we in onze moderne tijden maar al te goed. Terwijl de echte elite mondiaal georganiseerd is wordt nationalisme nog steeds gebruikt om af te leiden van de reële problemen.

De echte verlichting kwam pas op gang eind 19de, begin 20ste eeuw. Al is het weinig dankbaar om daar deze term op te plakken. Er ontstonden bewegingen in de massa die de ongelijkheid niet langer pikten. Al dan niet ondersteund door idealisten uit de elitaire salons kwam de sociale actie op gang. Het leven zoals we het nu kennen is bijgevolg niet te danken aan de verlichting, maar aan diverse sociale bewegingen gedurende de 20ste eeuw. Het hedendaagse maatschappelijke model verklaren vanuit de verlichting heeft zo iets als de Romeinen bewieroken voor de uitvinding van de autoweg.

De sociale bewegingen: enkele voorbeelden.

De socialisten en de vakbonden!!!

De arbeidersstrijd heeft bloed, zweet en tranen gekost. Dit terwijl de zo gezegde verlichte politici alles in het werk stelden om die broodnodige strijd te boycotten. In deze gaat de eer naar de vakbonden.  Vakbonden die nog steeds nodig zijn om de strijd tegen het neoliberalisme strak te houden.  Want nog steeds heeft de elite  het niet verleerd om winst finaliteit waar mogelijk boven menswaardig leven te stellen. Waakzaamheid en sociale strijd blijven een noodzakelijk element binnen de maatschappelijke context.

Stemrecht voor iedereen?!

Politieke gelijkheid was er binnen de verlichte elite. Die vond het zelfs beter dat arbeiders en boeren zo weinig mogelijk de kranten lazen. Het zou hen op ideeën kunnen brengen. Ten langen laatste heeft de elite stemrecht moeten toestaan voor, jawel, de mannen. Na felle strijd en in combinatie met de strijd voor sociale rechten. Zelfs dan werd gelijkheid niet ieders gelijkheid. De vrouwen konden nog even wachten.

Dekolonisering!!!

Zoals reeds gezegd was het de gewoonte een minimale lokale elite op te leiden om de rest van de lokale bevolking onder de knoet te houden. In Congo noemde ze dat de “evolué’s”. Het gepeupel was enkel goed om ten dienste van de overheerser in slavernij of arbeid met op slavernij gelijkende rechten, te voorzien in de winst finaliteit. Pas toen die minimale elite begon door te krijgen wat er werkelijk aan de hand was, en ze het beter vonden om zelf de overheersende elite te vormen, dat via vaak bloedige opstanden de dekolonisatie op gang kwam Tegen de zin van de verlichte elite. Deze lokale elite had wel iets geleerd van verlichte westerse geesten. Eigen belang voorop, creatie van een beperkte middenklasse, … waardoor in veel gedekoloniseerde landen de ideeën van de verlichting evenzeer beperkt geldig waren voor zij die de macht en de middelen hadden.

Vrouwenrechten!!!

Er is een lange strijd nodig geweest. Een strijd die net zoals de sociale strijd nog steeds broodnodig verder gaat. Heel wat rechten die via sociale en maatschappelijke strijd waren afgedwongen (onder meer stemrecht) moesten voor de vrouwen opnieuw worden afgedwongen. Desnoods via harde actie. Feminisme en gelijke rechten voor vrouwen hebben weinig te danken aan de verlichting, maar alles aan de eigen strijd.

Tot daar deze korte beschouwing over één van de grootste elitaire leugens uit de moderne geschiedenis. De verlichting was elitair. De verlichting wordt trouwens nog dagdagelijks naar voor geschoven in debatten rond de superdiverse samenleving, vluchtelingen problematiek, waarden en normen, identiteit, etc. … “De verlichting” is een mooi verhaal als stokpaard in vele hedendaagse discussies. Raar dat net partijen en bewegingen (bijvoorbeeld het neoliberalisme) die onderhuids werken aan de afbraak van gelijke rechten, altijd weer de mond vol hebben van de verlichting. Alsof we daar verplicht aan zijn.

(Deze tekst is slechts een oefentekst en vraagt om meer. Met “Gods wil” en de nodige “verlichting” volgt later een uitgebreidere en meer gestoffeerde versie.)

Marc Vercoutere 18 januari 2018)

(fragment en tekstovername enkel toegestaan voor studie doeleinden. En dan liefst met een seintje: marc.vercoutere@telenet.be  Voor elk ander gebruik is toestemming vereist.)

Migratiecrisis: een open mening.  (Marc Vercoutere © 24 december 2017)

De onomkeerbare migratie.

Voor wie nog steeds de hoop koestert de toestroom aan migranten te kunnen keren, is aan de geopolitieke, economische en ecologische realiteit van de 21ste eeuw voorbij gegaan.

De wereld is in oorlog. Tot op heden kleinschalige conflicten in verhouding met de wereldoorlogen, maar allen samen geteld een wereldomvattend conflict. Nagenoeg elk land is op één of andere manier betrokken in deze diversiteit van oorlogen. Of rechtstreeks, of via allerhande internationale missies. Het gaat hier niet om het grote gelijk, maar om het feit als dusdanig. Voor de bewoners van de conflictlanden maken de oorzaken niet zoveel uit. Vluchten is de boodschap. De meesten geraken niet ver, bij gebrek aan middelen. Wie wel beperkte middelen heeft kan verder vluchten. Naar die gebieden die vooral in de hoofden het paradijs op aarde zijn. Zolang deze gediversifieerde oorlog woedt zullen er massaal mensen op de vlucht zijn.

De middelen zijn ongelijk verdeeld. Diverse landen kampen met een totaal onderontwikkelde economie. Het is eigen aan het menselijk bestaan om steeds op zoek te gaan naar een beter leven. Voor zichzelf, voor de kinderen en familie, voor de grotere groep. Deze groep wordt bestempeld als “economische vluchtelingen”. Een belangrijke kwalificatie want daardoor hebben ze geen rechten die voortvloeien uit de conventie van Genève. Toch hebben deze mensen het recht op deze zoektocht naar een beter leven. De consequenties in het land van aankomst zijn ook altijd beter dan het leven wat ze tot dan toe hebben gehad. “Economische vluchtelingen” is trouwens een containerbegrip dat door lokale politici in de landen van aankomst maar al te graag gebruikt wordt. Het rechtvaardigt in de ogen van het kiespubliek de harde lijn om mensen zonder veel problemen terug te sturen.

Een belangrijke, zo niet de grootste groep, van deze economische vluchtelingen zijn echter “sociaal economische vluchtelingen. Roma zijn daar een goed voorbeeld van, maar ook veel andere groepen behoren daartoe. Het gaat om een groep die in het land van herkomst zelfs geen toegang heeft tot de schaarse middelen. Door discriminatie, nationalistische tendensen, racisme, machtsmonopolies door meerderheid of soms minderheidsgroepen, etc. … Deze groep catalogeren onder louter economische vluchtelingen onderkent hun problematiek. De weigering deze groep als een aparte groep te beschouwen verhindert structurele oplossingen en doet de massale migratiestroom alleen maar toenemen.

Een derde groep: de ecologische vluchtelingen.  Deze groep bestaat al even maar werd tot op heden verwart met de vorige groep. Nieuw Zeeland is het eerste land dat officieel deze groep erkent als een aparte categorie. Door de opwarming van de aarde en door de daar mee gepaard gaande ecologische rampen zal deze groep in de nabije toekomst een massale groei kennen. Men is dus maar beter voorbereid. Nu is er één zaak waar het beleid wereldwijd niet goed in is, en dat is preventief de zaken aanpakken.

Het is duidelijk dat de 21^ste eeuw de geschiedenis zal ingaan als een periode met massale bevolkingsstromen. De wereld is in beweging en niet te stoppen. Deze situatie brengt uiteraard gigantische spanningen met zich mee. Niet in het minst in de landen van aankomst. Mensen voelen zich bedreigd door de veranderingen, door de impact van nieuwe culturen, de botsing van aloude waarden en normen. Toch zal er gezocht moeten worden naar oplossingen om vredevol te kunnen samenleven in een superdiverse samenleving. Een samenleving waar de autochtone bevolkingsgroepen soms dreigen te evolueren naar de grootste minderheidsgroep. Dit is nu al merkbaar in sommige grote Europese steden.

Werken aan een oplossing: het pijnlijke debat.

Dit is geen debat voor open of gesloten grenzen. De discussies op sociale media monden meestal uit in een ultra scherpe stellingenoorlog, waarbij agressieve en boven toogpraat verheven opinies elke gezonde discussie in de kiem smoren. Waar de ene groep kiest voor nogal drastische terugstuurpolitiek, al dan niet met geweld en met de nodige racistische scheldwoorden gekruid, gaat de andere groep voorbij aan de draagkracht van de samenlevingen door een blinde open grenzenpolitiek voor te staan. Beide kanten stralen een onmiskenbare haat uit die niet zelden uitmondt in scheldpartijen of arrogante positionering waarbij elke nuance verdwijnt. NEEN. Op deze wijze dient het debat niet gevoerd te worden. Er is dringend nood aan een beschaafd, integer en diepgaand debat waarbij voor en tegenstand vanuit wederzijds respect elkaars standpunten overweegt. Laat dit mijn kerstwens zijn. Alvast een voorzet.

Net zoals de migratie een wereldomvattend fenomeen is, zal de uiteindelijke oplossing ook wereldomvattend moeten zijn. Het kleine Vlaanderen, met een bevolking, nauwelijks groter of gelijk aan die van een middelgrote stad kan nooit alleen een oplossing bieden. Elke politieke actie of beslissing in Vlaanderen kan enkel zover reiken als de eigen achtertuin of het eigen kiespubliek, maar zal nooit een structurele oplossing bieden.

Er zijn tal van internationale organisaties die een verpletterende rol spelen in het hele verhaal: VN, Navo, EU, WHO, OESO, Wereldbank, IMF, Arabische Liga, OPEC, Afrikaanse Unie, en nog vele andere. Het is één voor twaalf wat hun verantwoordelijkheid betreft. Er is nood aan structurele maatregelen die zowel de draagkracht van ontvangende landen in evenwicht brengen als maatregelen die werken aan de oorzaken van migratie. Enkele voorstellen voor een open debat.

1. Opvangkampen in de nabijheid van de conflicthaarden.

Deze opvang of vluchtelingenkampen zijn perfect realiseerbaar. Ze moeten afgedwongen worden ter plaatse waarbij de financiële draaglast kan verdeeld worden naar draagkracht van de leden van de internationale organisaties. Belangrijk element: deze kampen moeten beheerd en bestuurd worden door de internationale organisaties zelf. Geld geven aan de landen van oorsprong (bijvoorbeeld Libië, Turkije, Syrië, … ) is zinloos en ronduit in veel gevallen gevaarlijk. Dit kan leiden tot oneigenlijk gebruik van de gelden, gebrek aan voldoen aan internationale regels, tot zelfs criminaliteit in de vorm van slavernij of mensensmokkel.

2. Spreiding precaire vluchtelingengroepen.

Een billijke en evenwichtige spreiding van een deel van de (meest precaire) vluchtelingen over de economisch sterkere staten. Belangrijk element: zekere afdwingbaarheid. Dan kunnen lande zoals Polen, Hongarije, e.a. niet langer hun verantwoordelijkheid afschuiven op basis van nationalistische ideeën.

3. Strijd voor structurele oplossingen die aan de basis van vluchten liggen.

• Economische ondersteuning van landen in nood: Structureel en onder toezicht van de internationale organisaties. Het kan niet zijn dat miljarden dollars “uit gewetensnood” gedoneerd worden waarbij de helft in de zakken terecht komt van potentaten of nationale elites van het moment. Zolang ontwikkelingshulp gelijk staat met “Mobutu toestanden” zal er structureel niets veranderen.
• Wereldwijd aan banden leggen van wapenleveringen aan conflict gebieden. Desnoods met vredesmachten bepaalde landen volledig ontwapenen. En dat betekent dan ook: alle groepen binnen een land, zowel de reguliere strijdmachten als de verzetsgroepen annex terroristische organisaties. Dit mag dan al utopisch klinken, met een wereldwijde samenwerking moet dit perfect mogelijk zijn. De wapens komen niet zo maar uit de lucht gevallen. Ze worden altijd wel door iemand geleverd.
• Strakke controle op de financiële wereldwijde geldstromen. Zonder centen geen oorlogvoering. Verantwoordelijken duiden en vervolgen. In een over gedigitaliseerde wereld is het perfect mogelijk die geldstromen te volgen.
• Afschaffing van Veto rechten bij internationale organisaties. Deze Veto rechten verhinderen constant daadkrachtige maatregelen uit eigen nationaal belang.
• Afdwingbaarheid van VN resoluties. Het kan niet langer zijn dat bepaalde landen VN resoluties straffeloos naast zich neer kunnen leggen terwijl andere zwakkere landen zwaar afgestraft worden, tot militaire interventies toe, terwijl andere eerder beloond worden via allerhande subsidiekanalen.
• Consequente afdwingbaarheid van de universele rechten van de mens. Met loskoppeling van allerhande geopolitieke en economische belangen. Simplistisch gezegd: “Een vrouw is een vrouw. Het maakt niet uit waar zij woont. Ze heeft universeel dezelfde gelijke rechten als een man”.
• Drastische ecologische maatregelen. De natuur zal altijd overleven. Indien nodig zal die natuur de mens wel uitzuiveren. Wil men in de toekomst verhinderen dat minstens een miljard ecologische vluchtelingen op de tocht gaan dan zal men gisteren, eerder dan nu, drastische maatregelen moeten nemen. Het besef moet er komen dat elke investering van één miljard dollar in een betere ecologische wereld een besparing van minstens vijf miljard voor de toekomstige generaties is.

Conclusie: de klok tikt. De instrumenten (internationale organisaties) zijn er. Laat ze eindelijk eens hun werk doen. Als gewone sterveling moeten we niet ondergaan. Alle creatieve ideeën komen voort van enkelingen of kleine groepen die vooruit durven denken. Als Nieuw Zeeland ecologische vluchtelingen erkent kan dat een aanzet zijn tot structurele verandering. Daarom ook een oproep:

Naar de naties: durf vernieuwde, revolutionaire politiek te voeren. Met vallen en opstaan. Wie nooit valt heeft nooit gelopen

Naar de mens in ons: voer het debat. Genereer ideeën en oplossingen. Deel ze met elkaar. Laat ze een eigen leven leiden. Respectvol. Met openheid voor diversiteit en andersdenkenden.

Marc Vercoutere © 24 december 2017 – vredevolle kerst

(Marc Vercoutere – 19  oktober 2017)

Algemeen: het syndroom van Trump is een psychische afwijking die sterk verwant is aan narcisme. Wie aan deze afwijking lijdt, heeft een sterke neiging tot zelfverheerlijking wat zich uit in ongewone aanvallen op kritiek op de eigen persoon. Tegelijk gaat die persoon de eigen verwezenlijkingen verheerlijken, terwijl opmerkingen daarover gepercipieerd worden als onrechtvaardige aanvallen op de persoon in kwestie. Dit kan leiden tot vooral verbale agressie en destabiliseringsacties tegen de opponent. De creatie van een eigen realiteit versterkt de symptomen.

De symptomen:

De afwijking uit zich in de eerste plaats door sterke allergieën.

• Allergie voor de rechtstaat: bij gerechtelijke uitspraken die niet in het kader passen van wat de persoon zelf wil, zal deze (ongemeen) hard uithalen naar justitie. De argumenten daartoe zijn niet inhoudelijk maar vertonen steeds dezelfde patronen. Rechters, rechtbanken of het justitieel systeem tout court worden afgeschilderd als wereldvreemd, politiek gekleurd of incompetent.
• Allergie voor de pers: wanneer de pers rapporteert over politieke daden of maatschappelijke fenomenen en daarbij kritiek dient uit te oefenen op een persoon die aan het syndroom lijdt, zal de reactie van de persoon in kwestie ongemeen hard zijn. Ook hier wordt de pers in extreme mate bestempeld als gekleurd. Er worden acties ondernomen om de pers in diskrediet te brengen. Desnoods zonder inhoudelijke argumenten maar des te meer met antwoorden die sterk op het gevoel van de mensen werken. Daardoor wordt het debat een gevoelskwestie in plaats van een intellectueel debat. Het publiek rondom wordt op deze wijze betrokken in een emotioneel debat waarbij de argumentatie geen belang meer heeft.
• Allergie voor wetenschappelijk onderzoek. Het betreft vooral wetenschappelijk onderzoek rond maatschappelijke thema’s. Wanneer een onderzoek bepaalde beleidsmaatregelen onderuithaalt of het beleid in zijn geheel bekritiseert, zal de persoon die lijdt aan het Trumpiaans syndroom, met alle mogelijke middelen de onderzoeker(s) of het onderzoek in diskrediet proberen te brengen.

Enkele voorbeelden uit de actualiteit (om de privacy van de patiënten te respecteren worden enkel initialen gebruikt):

• TF: politicus die onder meer actief is rond vreemdelingenbeleid in land x. Toen de rechtbank besloot dat het verboden was om een aantal vluchtelingen terug te sturen naar hun land, een beslissing op basis van internationaal recht, wegens gevaar voor hun persoon, reageerde TF op verbaal agressieve wijze. Hier dient eerst de normaal gangbare reactie te worden weergegeven: “bij niet akkoord bij een rechtelijke beslissing kan men dit uiten en eventueel in beroep gaan. Als politicus dient men wel ten allen tijden respect te tonen voor de rechtelijke macht. Dit is onder meer verzekerd door een eedaflegging bij aanvang van de termijn (legislatuur genoemd).”

TF, die reeds enkele jaren lijdt aan het syndroom van trump, deed een verbale aanval tegen de rechtbank in kwestie door de rechtbank (al dan niet onrechtstreeks) gekleurd en incompetent te noemen. In normale omstandigheden kunnen dergelijke symptomen leiden tot verwijdering van de werkvloer. In deze is de patiënt omringt door andere patiënten en geniet bijgevolg een zekere bescherming. Wat nefast is voor verdere opvolging van een mogelijks genezingsproces.

• Het syndroom van Trump is een ziekte die zich vooral (doch niet uitsluitend) manifesteert aan de rechterzijde van het politieke spectrum. Aanvallen op de pers zijn een bijzonder herkenbaar en hardnekkig symptoom. Vooral omdat steeds weer dezelfde reacties volgen op mededelingen van de pers. Het ontgaat de patiënt dat rapportering van zijn daden de taak is van de pers. De patiënt gaat echter een beeld creëren alsof de pers de persoon en zijn daden heeft gefabriceerd, terwijl de pers gewoon verslag uitbrengt. Dit ziet men heel sterk bij de huidige president van Amerika. BDW (uit een niet nader genoemde stad in Vlaanderen) is daar eveneens een type voorbeeld van. Pers die bijvoorbeeld van oudsher rechtse of centrumrechtse artikels publiceerde, worden zonder gedegen argumentatie afgeschilderd als links bij elke kritische noot. Geen enkel traditioneel communicatiemiddel ontsnapt aan deze aanvallen.
• D. is een typisch voorbeeld van wetenschap allergie. Toen een gedegen en door iedereen gewaardeerde studie verscheen over armoede, waarbij het beleid kritisch werd aangepakt, ging Z.D. frontaal in de aanval. Zowel tegen bepaalde resultaten van het onderzoek als tegen de onderzoekers zelf.

Er zijn nog heel wat andere symptomen. Mensen die lijden aan het syndroom van Trump hebben een sterke neiging tot polariseren. Dit is eigen aan deze beperking gezien de nauwe relatie met narcisme. Een sterk wij / zij denken is hierbij onvermijdelijk. De eigen acties worden sterk in de verf gezet. Kritiek daarentegen wordt steevast gezien als een vijandige reactie.

Naast deze zelfverheerlijking is het onvermijdelijk dat fouten aan de ander worden toegewezen.  Er wordt een vijandbeeld gefabriceerd. Dat dit vaak artificieel tot stand komt en elke realiteit mist kan een Trumpiaanse patiënt niet ervaren. Het heeft dan ook weinig zin om in discussie te gaan. Net zoals bij narcisten kunnen Trumpianen voor zichzelf weinig verkeerd doen. In het beste geval kunnen ze nog even relativeren, om nadien dubbel hard toe te slaan.

Er staat nog heel wat onderzoekswerk voor de boeg. Alhoewel deze ziekte al enige tijd in opmars is, is het pas met het aantreden van Trump (Amerikaans zakenman en president) dat deze geestelijke beperking onder de aandacht is gekomen.

Wel is al ontdekt dat deze ziekte bijzonder besmettelijk is. Niet op normale wijze via fysieke overdracht, maar via allerhande andere kanalen. Onder meer sociale media maken mensen bijzonder vatbaar voor deze afwijking. Sociale media zijn hierin een dubbelsnijdend zwaard. Enerzijds vind je op sociale media de symptomen terug bij een veelvoud van patiënten, aan de andere kant zorgen diezelfde media voor een verdere verspreiding.

Dat het syndroom van Trump zorgen baart is onmiskenbaar. Door de snelle toename van het aantal patiënten zitten onderzoekers met de handen in het haar. Te meer doordat de niet besmette personen permanent worden aangevallen. Met een verschil in intensiteit maar wel heel dikwijls behoorlijk verbaal agressief.

Er zijn ook heel wat neveneffecten of psychomatische aandoeningen die ofwel nauw aanleunen, of samengaan met het syndroom van Trump: etnocentrisme, aanname slachtofferrol (calimero-effect genoemd), gebrekkig schuldbesef, zwart schaap escapisme (out-group guilt syndroom), psychotisch narcistische trekken, e.a.

Tot slot heeft deze afwijking een bijzondere impact op de eeuwenoude debatcultuur. Het syndroom van Trump maakt elk debat onmogelijk. Dit leidt tot stress bij beide partijen waardoor beide partijen vatbaar worden voor debatdepressie. Op termijn kan dit leiden tot ongefundeerd uitvergrote vijandsbeelden, wat de samenleving niet ten goede komt.

Samengevat: deze aanzet is tegelijk een vraag tot diepgaand onderzoek naar het syndroom van Trump. Daarbij kan het vakgebied “politieke psychologie” een belangrijke voortrekkersrol spelen. Uiteraard in samenwerking met een aantal andere vakgebieden: psychiatrie, algemene psychologie, communicatiewetenschappen, en andere menswetenschappen. Alhoewel sommige wetenschappers beweren dat het een zichzelf oplossend syndroom is, is de bezorgdheid groot, gezien de snelle verspreiding. Vooral de collateral damage die dit syndroom veroorzaakt zou zware gevolgen kunnen hebben.

Vooraf:

Militairen voeren taken uit. Opdrachten. Dat ze dit naar best behoren doen en zich volledig geven voor de opdracht, daar bestaat geen twijfel over. Dit artikel is derhalve niet gericht tegen de militairen of de wijze waarop ze hun opdracht uitvoeren. Wel tegen de politieke beslissing die geleid heeft tot dit nieuwe fenomeen. Een politieke beslissing die meer uitgaat van het politieke eigen belang dan van de bekommernis voor de samenleving of de openbare orde (inclusief welzijn wel te verstaan). De kritische bedenkingen zijn dus gericht tegen de politieke besluitvormers en niet tegen de uitvoerders ervan (in casu de militairen).  Het leger wordt immers gebruikt (misbruikt) voor politieke doeleinden. De democratische rechtstaat wordt op geen enkel moment bedreigd door de militaire aanwezigheid, wel door politici die de democratie misbruiken (inclusief het leger) voor politiek gewin. Het is geeneens een verborgen agenda. De samenleving op zich wordt in toenemende mate ziende blind.

De effecten van meer blauw op straat.

Er zijn al studies geweest. Meer blauw op straat leidt niet tot meer veiligheid. Hoogstens tot een tijdelijk rustiger buurt. De criminaliteit of overlast verschuift naar andere wijken of stadsdelen. De Antwerpse “War on drugs”, bijvoorbeeld leidt niet tot een daling van het aantal dealers of gebruikers. In het beste geval verplaatsen de fenomenen zich naar andere plekken, in het slechtste geval gaan de fenomenen ondergronds (wat in onze over gedigitaliseerde wereld ook kan betekenen: transacties etc. … gebeuren online). Een voorbeeld: de strijd tegen de straatprostitutie in de Antwerpse Atheneum buurt. Op een lezing uitte een procureur haar verregaande bezorgdheid over de Antwerpse aanpak. Straatprostituees verdwijnen uit beeld maar blijven actief. Maar dan in schimmige milieus, via internet of ondergrondse kanalen. Meteen wordt ook alle hulpverlening de pas afgesneden. Contacten gaan verloren. Dit is niet alleen nefast voor de prostitué zelf (gezondheid, bescherming, …) maar ook voor de samenleving. De mogelijkheid om preventieve actie te ondernemen wordt moeilijker door gebrek aan rechtstreekse contacten. Idem voor de “War on drugs”.

Meer blauw op straat leidt bovendien tot hogere onveiligheidsgevoelens. Objectieve metingen hebben aangetoond dat mensen risico’s overschatten indien er meer politie op straat te zien is. Het buikgevoel kan dan wel spreken van “mijn buurt is veiliger”, het achterliggend gevoel gaat uit van risico’s die buiten proportionaliteit zijn.

De effecten van militairen op straat.

Uiteraard geldt hier hetzelfde uit de vorige paragraaf. De subjectieve onveiligheid wordt zwaar opgehoogd. De aanwezigheid van militairen in het straatbeeld geeft gevoelens van permanente onveiligheidssituaties. En dit terwijl erop zich niets bestreden wordt. In Frankrijk, waar al heel lang militairen in het straatbeeld aanwezig zijn is het algemeen aangenomen dat zij geen terroristische aanslagen kunnen voorkomen. Logisch: het aantal mogelijke doelwitten is oneindig groot. Een voorbeeld: de militairen in Antwerpen Centraal kunnen onmogelijk aanslagen voorkomen. Er is een voortdurend aan en afrijden van treinen en metro. Wie echt het station wil viseren kan moeiteloos het station bereiken. Terwijl militairen op het ene perron staan, zijn er tientallen perrons en andere  in en uitgangen onbewaakt. De enige aanslagen waar militairen mee geconfronteerd worden zijn aanslagen tegen hen zelf. Of ze komen ter plaatse na de aanslag of poging tot. Dit heeft niets te maken met de kwaliteit van de militairen, wel met de oneindigheid van de opdracht.

Waarom dan wel militairen op straat?

In de eerste plaats om burgers het gevoel te geven beschermd te zijn. Om de indruk te wekken dat de politiek wel weet hoe de openbare ruimte te beschermen. In Frankrijk zijn de militairen verworden tot straatmeubilair. Functioneel kan je hun opdracht niet echt noemen. Aanslagen worden nu gepleegd op andere plaatsen en met andere methodes. Dit is een flagrant misbruik van de militairen en een dure geldverspilling. Alhoewel!

Voor een stad als Antwerpen zijn de militairen budgettair uiterst welkom. Dit is immers een externalisering van stedelijke politiekosten naar het federaal defensiebudget. Op zich enerzijds een besparing voor de stad, maar tegelijk een oneigenlijke financiering van de stad. Mocht iedere stad of gemeente daarop beroep doen dan gaat defensie zwaar in het rood.

Militairen zijn ook nodig om een zekere staat van beleg blijvend te verantwoorden. Op zich is er niets mis met de dreigingsanalyse en het bepalen van het risiconiveau. Het permanent in stand houden er van betekent iets anders. Dit laat de politiek toe om maatregelen te nemen die verregaand de rechtstaat onderuithalen. Iedereen weet dat aanslagen mogelijk zijn. Dit is al tientallen jaren zo. Je kan niet tegelijk vechten in risicogebied (al dan niet terecht) zonder mogelijke tegenreactie. Het permanent aanhouden van niveau drie heeft enkel kwalijke gevolgen. De betekenis ervan is compleet verdwenen. Het is een genormaliseerde toestand geworden. Terwijl er specifiek weinig anders aan de hand is dan tien jaar geleden (kijk naar 9/11, Londen, Madrid, …).

De politieke verantwoording voor de “staat van beleg” en de aanwezigheid van militairen wordt vakkundig gecommuniceerd. Op bijna politiek doordachte wijze. Ministers en partijvoorzitters die al langer (van ver voor de niveau 3 periode nu) pleitten voor aanwezigheid van militairen op straat en meer bewakingsopdrachten voor het leger, zijn er telkens als de kippen bij om te applaudisseren als er ergens iets gebeurt, met de betrokkenheid van militairen.

Twee voorbeelden: toen een benevelde chauffeur de Meir in Antwerpen opschuurde, was er bijna instant applaus van Bart De Wever over een geslaagde actie tegen terreur. Dat achteraf bleek, dat het niets van doen had met terreur en de verdachte pas werd aangehouden, versuft in zijn auto, kon de pret niet meer bederven. Voorbeeld twee: bij het incident van de steekpartij in Brussel was er applaus zo snel als sociale media kunnen draaien, onder andere door minister Jambon. Geen voorzichtigheid, niet wachten op enig onderzoek of evaluatie. Direct applaus. Gevolg: polarisering op de sociale media tussen mensen die bedachtzaam willen evalueren en de supporters van Jambon en co. Toen het een psychiatrisch patiënt bleek te zijn was de dader al lang gebrandmerkt als gevaarlijk terrorist. In beide gevallen gebruiken politici de feiten ad hoc om hun beslissingen te motiveren. Wat de effectieve waarheid is, is hierbij van ondergeschikt belang.

Dit leidt tot een dubbele conclusie:

In een democratische rechtstaat is het de taak van de politie om de orde te handhaven en niet van het leger. Opdrachten bij uitzondering, tot daar aan toe, maar permanente aanwezigheid van militairen is nefast voor reële veiligheid en veiligheidsgevoelens.

De huidige politieke meerderheid misbruikt het leger om een deel van hun politieke agenda door te voeren (inzet leger voor politietaken). Het debat rond veiligheid wordt permanent op scherp gezet en kunstmatig permanent hoog gehouden uit politiek win oogpunt en polarisering. Een hoog onveiligheidsgevoel is immers de ideale voedingsbodem om groepen in de maatschappij tegen elkaar op te zetten, te schaven aan rechten en vrijheden, e. d.

Bovendien is een hoog onveiligheidsgevoel de ideale bliksemafleider voor alle andere politieke problemen. Zoals daar zijn: de gapende begroting, armoedebestrijding, asielcrisis en vluchtelingenproblematiek, de afbraak van de sociale welvaart én welzijnsstaat, de afbraak van het middenveld, …

En de maatschappij is ziende blind. Kritische stemmen doen er al lang niet meer toe. Ben je al te kritisch of durf je een mening te hebben, dan hou je die best voor jezelf. Zo niet staan scheldpartijen, bedreigingen of laster je te wachten, tot in je privé of werk milieu.

Marc Vercoutere ©8 september 2017